Polityczna i społeczna emigracja mieszkańców Europy Środkowej i Wschodniej w XX wieku

W dniach 11–12 czerwca 2026 r. w siedzibie Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu odbędzie się konferencja naukowa poświęcona politycznej i społecznej emigracji mieszkańców Europy Środkowej i Wschodniej w XX wieku.

Wydarzenie wpisuje się w realizowany od 2013 roku cykl konferencji poświęconych historii Polski oraz państw sąsiednich. Tegoroczne obrady skoncentrują się na zagadnieniach związanych z emigracją osób i grup społecznych, które z powodów politycznych, ideologicznych, narodowościowych lub w obawie o własne życie opuściły kraj ojczysty bądź zostały do tego zmuszone przez represyjne działania władz.

Ważnym elementem dyskusji będą także powroty z emigracji oraz ich konsekwencje dla samych emigrantów i społeczeństw, do których wracali. W konferencji wezmą udział historycy, politolodzy, socjolodzy i kulturoznawcy z Polski, Litwy, Łotwy, Ukrainy, Szwecji oraz Niemiec. Uczestnicy podejmą tematykę przyczyn emigracji politycznej, społecznej i narodowościowej, działalności emigrantów w krajach osiedlenia, wpływu środowisk emigracyjnych na życie polityczne, gospodarcze i kulturalne krajów pochodzenia, a także relacji pomiędzy diasporą a krajem ojczystym.

Konferencję współorganizują Katedra Historii Wojskowej Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Departament Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego. Partnerami wydarzenia są Instytut Historii Litwy w Wilnie, Archiwum Główne Akt Dawnych, Polska Misja Historyczna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Würzburgu oraz Polskie Towarzystwo Historyczne. Celem konferencji jest prezentacja najnowszych wyników badań, wymiana doświadczeń naukowych oraz stworzenie przestrzeni do międzynarodowej dyskusji nad jednym z najważniejszych zjawisk kształtujących historię XX wieku.